zaterdag 18 januari 2014

2013 en de belastinggevolgen in hoofde van ACW

Na de heisa die er het afgelopen jaar was rond de Belfius winstbewijzen van het ACW (via Sociaal Engagement CVBA) verbaast het dat de recente vernietiging van de door Belfius Bank ingekochte winstbewijzen onder de radar is gebleven. De financiƫle gevolgen daarvan in hoofde van Sociaal Engagement CVBA zijn naar verwachting niettemin zwaar om dragen.

* Belfius Bank kocht eigen winstbewijzen in voor een bedrag van 60 miljoen euro (waarvan 40 miljoen euro onderworpen aan niet nader toegelichte voorwaarden). Deze winstbewijzen werden begin december vernietigd (publicatie in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad).
* Ingevolge een fiscale fictie wordt bij de vernietiging van eigen winstbewijzen als een uitgekeerd dividend beschouwd het verschil tussen de inkoopprijs van de winstbewijzen en het fiscale (gerevaloriseerde) gestorte kapitaal, dat deze winstbewijzen vertegenwoordigen. Dit laatste is nul (zo konden we destijds uit diverse artikels in de pers vernemen). Het ingevolge deze fiscale fictie door Belfius Bank aan Sociaal Engagement CVBA uitgekeerde dividend bedraagt aldus minstens 20 miljoen euro en maximaal 60 miljoen euro.
* Op moment van vernietiging wordt 25% roerende voorheffing opeisbaar, berekend op het bedrag van het uitgekeerde dividend. Een roerende voorheffing aldus van minimaal 5 miljoen euro en maximaal 15 miljoen euro.
* De fiscus heeft recent blijkbaar geoordeeld dat Sociaal Engagement CVBA aan het regime van de rechtspersonenbelasting is onderworpen (en dus niet aan het regime van de vennootschapsbelasting). Genoemde roerende voorheffing is niet verrekenbaar in de rechtspersonenbelasting en maakt aldus de eindbelasting uit in hoofde van Sociaal Engagement CVBA. I.e. een bittere pil van minstens 5 miljoen euro.

Het voorgaande heeft betrekking op de winstbewijzen die Belfius Bank heeft uitgegeven en daarna terug heeft ingekocht.

De veelbesproken transactie had ook betrekking op winstbewijzen die oorspronkelijk door Belfius Verzekeringen werden uitgegeven. Deze hadden een overdrachtswaarde van 50 miljoen euro, waaraan schijnbaar geen verdere voorwaarden waren verbonden (Over slim gekozen "voorwaardelijkheid"). Het fiscale regime van deze winstbewijzen is enigszins anders. Omdat Belfius Bank (en dus niet Belfius Verzekeringen) deze winstbewijzen heeft overgenomen, gaat het niet om een inkoop van eigen winstbewijzen en kan de daarop door Sociaal Engagement CVBA gerealiseerde opbrengst als een (vrijgestelde) meerwaarde worden beschouwd. In een eerdere blogpost (Over de nachtlamp en het ACW) werd niettemin al aangehaald dat de inkoop van deze winstbewijzen door Belfius Bank me enigszins artificieel lijkt. Op basis van de in de pers terug te vinden "eigenschappen" van de winstbewijzen ware het namelijk logischer geweest wanneer Belfius Verzekeringen (en dus niet Belfius Bank) deze winstbewijzen zou hebben teruggekocht. De gevolgen van een dergelijke terugkoop zouden vervolgens identiek zijn aan de gevolgen verbonden aan de inkoop van de Belfius Bank winstbewijzen en zouden aldus een roerende voorheffing opeisbaar hebben gemaakt van 12,5 miljoen euro.


dinsdag 5 maart 2013

Vragen aan Minister Geens

Bij deze mijn oprechte gelukwensen aan Professor Geens. Met veel interesse heb ik destijds zijn hoorcolleges "vennootschapsrecht" gevolgd. Een bijzonder aangenaam spreker, die dialoog en discussie centraal stelt. Een absolute "krak" daarenboven in zijn vakgebied.

Professor Geens werd vandaag Minister Geens. Er wacht hem een bijzonder moeilijke taak om de angel uit het Belfius - Sociaal Engagement CVBA - ACW dossier te halen. Dat zijn kantoor Eubelius Sociaal Engagement CVBA specifiek adviseerde in de (heikele) transactie inzake de terugkoop van winstbewijzen zal zijn taak niet vereenvoudigen. Als Minister Geens zal hij mogelijk (zelfs meer dan waarschijnlijk) geroepen worden transacties die hij als Vennoot Geens mede adviseerde te duiden, te verduidelijken en te verdedigen.

Beter vroeg dan laat kunnen Minister Geens dan ook o.a. volgende kritische vragen worden gesteld:

(1) Wat is de precieze (juridische en fiscale) aard van de betrokken winstbewijzen in Belfius Bank en Belfius Verzekeringen?
(2) Op welke gronden werden deze winstbewijzen destijds precies aan Sociaal Engagement CVBA toegewezen?
(3) Werd bewust (van de mogelijke fiscale gevolgen) een voorwaardelijkheid verbonden aan de vergoeding voor de winstbewijzen in Belfius Bank (i.e. de in de pers genoemde 40 mio EUR) en bijvoorbeeld niet aan de vergoeding voor de winstbewijzen in Belfius Verzekeringen (cf. eerdere blogpost: http://gingerhedgerows.blogspot.be/2013/02/over-slim-gekozen-voorwaardelijkheid.html)?
(4) Houdt het daadwerkelijk steek dat Belfius Bank de winstbewijzen in Belfius Verzekeringen terugkoopt of werd deze weg bewandeld vanuit (louter) fiscale overwegingen (cf. eerdere blogpost: http://gingerhedgerows.blogspot.be/2013/03/over-de-nachtlamp-en-het-acw.html)?

Een organisatie mag haar belastingtoestand optimaliseren. Daarmee is niets mis. Ook mag Sociaal Engagement CVBA wat mij betreft haar voordeel doen met de notionele interestaftrek. Ik vind het zelfs de plicht van haar bestuurders om deze te claimen omdat het rechtmatig claimen van dergelijke wettelijk voorziene belastingaftrek het vennootschapsbelang dient.

Maar aan de andere kant geldt ook dat open communicatie over de besteding van gemeenschapsgeld een must is. Het doorprikken van de "valse" ethiek van organisaties, die mee het beleid maken en aan tafel zitten wanneer beslissingen worden genomen in het voor- of nadeel van de gemeenschap, is dat ook.

Ik ben niet politiek actief. Ik dien geen verborgen agenda. Slechts verontwaardiging heeft ertoe geleid dat ik me enigszins in deze Belfius - ACW problematiek ben gaan verdiepen. Dezelfde verontwaardiging die Stephane Hessel in onze hoofden heeft willen planten.

Minister Geens lijkt me bij uitstek de persoon te zijn die met kennis van zaken openheid kan verschaffen in het Belfius - ACW dossier.

vrijdag 1 maart 2013

Over de nachtlamp en het ACW

Dra zou ik in slaap gaan vallen toen er plots een lamp ging branden in mijn hoofd. En ik weet hoe bedrieglijk nachtelijke lampen kunnen zijn maar ik probeer het toch...

Belfius Bank koopt voor 60 mio EUR eigen winstbewijzen in. Deze 60 mio EUR is in hoofde van Sociaal Engagement CVBA belastbaar maar door een "slim gekozen" en "verkeerdelijk niet gealloceerde" voorwaardelijkheid kan de belasting op 40 mio EUR ervan worden vermeden dan wel in het slechtste geval uitgesmeerd over 10 jaar (cf. vorige blogposts). Mooi.

Belfius Bank koopt eveneens voor 50 mio EUR winstbewijzen in Belfius Verzekeringen. In de pers bleek intussen wat voor ondingen die winstbewijzen eigenlijk zijn. Telkens wanneer je denkt de "stinkerds" door of vast te hebben, veranderen ze van vorm, geur of kleur:

(1) ze geven recht op winstdeelname (i.e. boekhoudkundig / juridisch in se onderdeel van de jaarlijkse winstverdeling en aldus normalerwijze niet of slechts beperkt uitgedrukt in de boeken van Belfius en dit maximaal voor het gedeelte van het reeds gedecreteerde maar nog niet uitbetaalde dividend);
(2) i.t.t. hetgeen (1) zou doen vermoeden, staan de winstbewijzen toch op de een of andere manier als omvangrijke verplichting (?) / schuld (?) in de boeken van Belfius want net vanwege de terugkoop kon Belfius blijkbaar een eenmalig resultaat realiseren van 60 mio EUR, zijnde 170 mio EUR waardering voor de winstbewijzen (schuld?) t.o.v. een afkoopsom van 110 mio EUR; en
(3) winstdeelname is verbonden met vroegere klantenwerving door ACW en afhankelijk van jaarlijkse inspanningen inzake klantenretentie e.d.

Wat betekent dit nu specifiek voor die winstbewijzen in Belfius Verzekeringen? Ze vertegenwoordigen mijns inziens slechts rechtstreekse waarde in hoofde van twee partijen:

(1) in hoofde van ACW (lees: Sociaal Engagement CVBA) omdat ACW de enige partij is die heeft bijgedragen aan de vroegere klantenwerving en per definitie de enige partij is die de vereiste jaarlijkse inspanning m.b.t. klantenretentie kan leveren voor de door haar aangebrachte klanten waarvoor de winstbewijzen oorspronkelijk werden uitgegeven; en
(2) in hoofde van Belfius Verzekeringen omdat de uit de winstbewijzen voortvloeiende verplichting op haar rust (en boekhoudkundig is uitgedrukt?) en Belfius Verzekeringen aldus bereid is een prijs te betalen om haar eigen verplichting af te kopen.

Slechts in hoofde van deze twee partijen vertegenwoordigen de winstbewijzen in Belfius Verzekeringen een (rechtstreekse) waarde. Draag ze over aan een derde en die derde heeft (theoretisch) niet de minste middelen in handen om de klantenretentie van ACW's achterban te bewerkstelligen waardoor eventuele inkomsten uit de winstbewijzen in hoofde van die derde per definitie nihil zullen zijn wegens niet vervulling van de eraan verbonden voorwaarden. In hoofde van een derde vertegenwoordigen de winstbewijzen aldus generlei (rechtstreekse) waarde omdat ze geen betrekking hebben op klanten die die derde in het verleden heeft aangebracht en die derde evenmin invloed kan uitoefenen op de eraan verbonden voorwaarden m.b.t. klantenretentie. Vanuit die optiek is het ook logisch dat de winstbewijzen niet overdraagbaar zijn behalve dan aan de partij die ze heeft uitgegeven. Dit houdt ten zeerste steek.

En dan komt de vraag: waarom betaalt Belfius Bank 50 mio EUR voor iets dat in haren hoofde generlei rechtstreekse waarde heeft (enkel onrechtstreekse waarde via het positieve effect op haar deelneming in Belfius Verzekeringen)? Ik zou het economisch / juridisch volkomen begrijpen mocht Belfius Verzekeringen haar eigen winstbewijzen inkopen omdat de afkoop van een eigen verplichting wel degelijk een rechtstreekse waarde vertegenwoordigt. Maar het is Belfius Bank die 50 mio EUR neertelt voor ondingen die voor haar geen rechtstreekse waarde vertegenwoordigen: de vervulling van de contractueel aan de winstbewijzen verbonden voorwaarden inzake klantenretentie valt namelijk buiten de eigen beslissingsmacht van Belfius Bank. Naar verwachting moeten die winstbewijzen dan ook onmiddellijk worden afgewaardeerd in de boeken van Belfius Bank. Via de inkoop verstrekt Belfius Bank aldus een voordeel aan Belfius Verzekeringen door een verplichting / kost ten laste te nemen die de hare niet is. Verder moet worden opgemerkt dat die winstbewijzen in principe onoverdraagbaar zijn behalve dan (naar logische verwachting) aan Belfius Verzekeringen zelf, de "uitgever" van de winstbewijzen.

En dan komt het gevolg: mocht Belfius Verzekeringen de eigen winstbewijzen hebben teruggekocht dan was de prijs van 50 mio EUR in hoofde van Sociaal Engagement CVBA belastbaar. Deze weg werd evenwel niet bewandeld. In de plaats daarvan kocht Belfius Bank de winstbewijzen en verstrekte Belfius Bank aan Belfius Verzekeringen aldus een (abnormaal?) voordeel. Plaatsen partijen (Sociaal Engagement CVBA incluis) zich hierdoor in een situatie waaraan belastingvoordelen zijn verbonden, die sanctioneerbaar is door de nieuwe anti-misbruikbepaling?

Zou het aldus kunnen dat de belastbare basis van Sociaal Engagement CVBA in boekjaar 2013 strikt genomen fiscaal / juridisch moet worden verhoogd met (nog eens) 50 mio EUR? Of is het nachtelijk licht inderdaad bedrieglijk?

dinsdag 26 februari 2013

Over slim gekozen "voorwaardelijkheid"

Sociaal Engagement CVBA realiseert deels een vrijgestelde meerwaarde op winstbewijzen (50 mio EUR), deels een (mogelijk) belastbare "inkoopbonus" (60 mio EUR) (cf. mijn eerdere blogposts).

Het lijkt erop dat partijen (lees: Sociaal Engagement CVBA enerzijds, Belfius (#begov) anderzijds) net in die (mogelijk) belastbare inkoopbonus van 60 mio EUR een "gewiekste" voorwaardelijkheid hebben ingebouwd waardoor belasting op 40 mio EUR daarvan kan worden uitgesteld of zelfs geheel vermeden. Dat "vermijden" is door de spontane verzaking aan het voordeel van de notionele interestaftrek mogelijk intussen alweer achterhaald -vreemd trouwens welk vennootschapsbelang kan worden aangetoond in deze verzaking (?), maar dat is alweer iets anders. Het uitstel van belastingheffing met mogelijkheid om in de toekomst beschikbare aftrekposten tegen de belastbare basis af te zetten, blijft wel overeind.

Van de 60 mio EUR is aldus slechts 20 mio EUR verzekerd in hoofde van Sociaal Engagement CVBA. Deze 20 mio EUR zal in de belastbare basis van Sociaal Engagement CVBA worden opgenomen. Is de belasting hierop de substantiele belasting waarnaar de Tijd vandaag verwijst?

De betaling van 40 mio EUR (deel van de 60 mio EUR inkoopbonus) is heden nog onzeker en "voorwaardelijk". De precieze voorwaarden wil Belfius niet toelichten. Mag ik me niettemin de bedenking maken waarom net deze (mogelijk belastbare) 40 mio EUR voorwaardelijk is en bijvoorbeeld niet die "andere" 40 mio EUR begrepen in de belastingvrije meerwaarde van 50 mio EUR op die andere winstbewijzen? Kan het zijn dat hier stiekem voorrang is gegeven aan het belang dat Sociaal Engagement CVBA had bij deze "voorwaardelijkheid" (i.e. minder vennootschapsbelasting) ten nadele van het belang dat #begov (onrechtstreeks via Belfius) had bij een "andere" voorwaardelijkheid (i.e. meer belastinginkomsten door integrale belastingheffing over het bedrag van 60 mio EUR).

Trouwens, nog een laatste opmerking: de pers spreekt van een "substantiele" belastingkost in hoofde van Sociaal Engagement CVBA t.g.v. de terugkoopoperatie. Maar is dit werkelijk zo? De algemene vergadering van aandeelhouders van Belfius liet notuleren dat de winstbewijzen vooralsnog op de balans van de staatsbank zullen blijven staan (cf. mijn eerdere blogpost). Zolang dit inderdaad zo is, is er zelfs helemaal geen sprake van belastingheffing in hoofde van Sociaal Engagement CVBA.

woensdag 20 februari 2013

Nog eentje om het af te leren: de "ACW vragen"

Welke vragen zijn het na dag elvendertig plus drie "waard om beantwoord te worden"? Een eerste aanzet:

(1) Is de verkrijging van de winstbewijzen aan nulwaarde ("geen aanschaffingswaarde") fiscaal sanctioneerbaar als onderschatting van actief (cf. Artwork Systems en betreffende CBN adviezen)?
(2) Is de verkrijging van de winstbewijzen aan nulwaarde fiscaal sanctioneerbaar als ontvangen abnormaal en goedgunstig voordeel, waartegen geen aftrekposten kunnen worden gebruikt?
(3) Genereren de winstbewijzen inderdaad "dividenden" of moet aan de winstbewijzen een andere juridische/fiscale kwalificatie worden gegeven? Vreemd in dit verband is de verwijzing in relevante documenten naar "contractuele verplichtingen" en de "eenmalige winst van 60 miljoen euro", die Belfius naar eigen zeggen realiseert n.a.v. de terugkoop. Een terugkoop van reguliere aandelen/winstbewijzen geeft normalerwijze geen aanleiding tot winstrealisatie in hoofde van de verwervende partij. Slechts de betreffende overeenkomst zal terzake uitsluitsel kunnen verschaffen.
(4) Waarom houdt Belfius de ingekochte winstbewijzen op balans? Werd eventueel later opeisbare roerende voorheffing ten voorlopig titel ingehouden? Vernietiging van de winstbewijzen (voorlopig inderdaad uitgaande van de door partijen gegeven dividendkwalificatie) kan betekenen dat de regering (a) haar toekomstig winstpotentieel verhoogt (i.e. toekomstig dividendrecht moet over minder partijen worden verdeeld) en (b) een deel van de uitgave van 110 miljoen euro alsnog recupereert via een belastingheffing op de "meerwaarde" die Sociaal Engagement CVBA realiseert.

Nog ruim genoeg voer voor discussie...

zondag 17 februari 2013

ACW winstbewijzen: een (voorlopige) stand van zaken

De winstbewijzen van ACW blijven vooraan in het nieuws. Er worden ernstige vragen gesteld bij de door Sociaal Engagement CVBA geclaimde DBI aftrek. Deze zou "niet in overeenstemming zijn met de vigerende wetgeving en rechtsleer". Trends belooft deze conclusie spoedig met "cijfermatige en juridische details" te onderbouwen. Aangezien hun onderzoek terzake zonder twijfel grondiger zal zijn dan het mijne, spreek ik me daarover niet uit. Enkel kan ik nog eens herhalen dat topman Develtere zelf reeds impliciet heeft toegegeven dat de (dividenden uit de) winstbewijzen van Belfius Bank niet kwalificeerden voor DBI. Enkel de winstbewijzen van Belfius Verzekeringen kwalificeren, aldus topman Develtere (hebben deze laatste dan wel een aanschaffingswaarde?).

Wat heb ik vandaag opgestoken uit de diverse persartikelen?

Belfius Bank heeft deels "eigen winstbewijzen" teruggekocht, deels "winstbewijzen in Belfius Verzekeringen". De publicatie in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad (hierna "BS") leert dat maximaal 300.000 "eigen winstbewijzen" zullen worden ingekocht voor maximaal 60 miljoen euro. Per verschil zouden door Belfius Bank aldus voor 50 miljoen "winstbewijzen in Belfius Verzekeringen" worden ingekocht. I.e. tezamen het bedrag van 110 miljoen euro dat in de pers is verschenen.

In voornoemde publicatie in het BS wordt nog een belangrijk zinnetje opgenomen: "de algemene vergadering beslist om de eigen winstbewijzen tot nader order in eigen portefeuille te houden". Die algemene vergadering, dat is dus de Belgische regering en op basis van mijn eerdere blogposts weten we maar al te goed waarom de Belgische regering deze beslissing neemt. Mag ik dit vreemd vinden? Is het inderdaad in het belang van de aandeelhouder om die winstbewijzen op de balans te houden? Wordt in lectuur m.b.t. eigen aandelen of eigen winstbewijzen de vernietiging ervan niet vaak net gezien als een middel om de aandeelhouderswaarde van een bedrijf te verhogen? Vindt de Belgische regering de verhoging van aandeelhouderswaarde niet belangrijk?

Ook na dag elvendertig in deze saga blijven de eerdere conclusies aldus min of meer overeind. Indien de algemene vergadering van Belfius Bank (ssssst.... dit is de Belgische regering maar houd het stil aub) alsnog zou beslissen de "eigen winstbewijzen" te vernietigen (en waarom zou ze dat niet doen?) loopt Sociaal Engagement CVBA (en bij uitbreiding het ACW) een ferme belastingkater op. Ik schatte deze belastingkost eerder op 35 miljoen euro maar dit zal met de nieuwe informatie in handen mogelijk overdreven zijn. 50 miljoen euro heeft betrekking op de winstbewijzen van Belfius Verzekering en daarvoor kan mogelijk de meerwaardevrijstelling worden ingeroepen. Verder is in mijn inschatting abstractie gemaakt van de kostenbasis van Sociaal Engagement CVBA. Tevens zal een deel van deze belastingkost op de Waalse poot van de ACW organisatie rusten en ben ik ervan uitgegaan dat zij evenmin DBI aftrek kunnen claimen op de Belfius Bank winstbewijzen. Cumulatief in hoofde van de Vlaamse en Waalse poot eindig ik op basis van deze veronderstellingen met een mogelijke belastingkost van grosso modo 20 miljoen euro (i.e. de vennootschapsbelasting verschuldigd op een dividendbedrag van 60 miljoen euro).

Mag ik de Belgische regering dan ook met lichte aandrang vragen: waarom houdt Belfius Bank de winstbewijzen in portefeuille? Welke goede reden heeft ze daartoe? Ligt een vernietiging ervan financieel / economisch niet meer voor de hand?

vrijdag 15 februari 2013

Inkoop ACW winstbewijzen: opeisbaarheid RV?

Belfius koopt de winstbewijzen van Sociaal Engagement CVBA terug voor 110 miljoen euro. Onder bepaalde omstandigheden zullen de daaruit voortvloeiende inkomsten in hoofde van Sociaal Engagement CVBA de fiscale kwalificatie van dividenden krijgen (cf. mijn eerder blogpost).

Wat betekent dit voor de opeisbaarheid van roerende voorheffing? In principe verkrijgen voornoemde inkomsten slechts de dividendkwalificatie van zodra de winstbewijzen door Belfius worden vernietigd, worden afgewaardeerd dan wel met een minderwaarde worden gerealiseerd. Pas wanneer een van die "gebeurtenissen" zich voordoet, zal de roerende voorheffing opeisbaar worden. Wat gebeurt er echter meestal in de praktijk? Om te vermijden dat diegene die de eigen aandelen / eigen winstbewijzen heeft ingekocht (i.e. in voorliggend geval Belfius) de roerende voorheffing, die ten vroegste opeisbaar wordt bij vernietiging e.a. (cf. hierboven), op moment van vernietiging e.a. alsnog moet terugvorderen van de verkoper van die aandelen / winstbewijzen (i.e. in voorliggend geval Sociaal Engagement CVBA), worden de inkomsten meestal slechts "netto" ter beschikking gesteld. Het bedrag van de roerende voorheffing, die mogelijkerwijze pas later opeisbaar wordt, wordt ten voorlopige titel ingehouden. Van zodra dan later een van genoemde "gebeurtenissen" zich alsnog voordoet, wordt de roerende voorheffing doorgestort aan de schatkist.

Om te kunnen inschatten wat Belfius (en bij uitbreiding de Belgische regering) van plan is met de winstbewijzen, zou het dan ook zeer interessant zijn te weten welke positie Belfius heeft ingenomen.

(1) Indien de bedragen integraal ter beschikking werden gesteld van Sociaal Engagement CVBA, kan dit erop wijzen dat partijen er reeds impliciet van zijn uitgegaan dat de winstbewijzen in de toekomst niet zullen worden vernietigd noch afgewaardeerd noch met verlies te gelde gemaakt. Een toch wel zeer "straffe" veronderstelling die eerder wijst op een stilzwijgend akkoord terzake tussen partijen dan op het ter beschikking hebben van een alles voorspellende glazen bol.
(2) Indien de roerende voorheffing wel degelijk ten voorlopige titel werd ingehouden, kan dit erop wijzen dat plannen voorliggen om de winstbewijzen te vernietigen.

Ingeval van effectieve vernietiging in scenario (2) zal Sociaal Engagement CVBA een dividend hebben ontvangen voor een bedrag van 110 miljoen euro. Dit dividend komt niet in aanmerking voor DBI (cf. informatie die gisteren is verschenen in de pers). Bovendien zal roerende voorheffing opeisbaar worden, die Sociaal Engagement CVBA dient voor te financieren en slechts zal kunnen verrekenen (of terugvorderen) wanneer de vernietiging van de winstbewijzen alsnog zou plaatsvinden in 2013.

En welke rol speelt de Belgische regering in dit alles? Het zijn waarlijk spannende tijden.